Maastricht staat met afstand op de eerste plaats. Van het totaal aantal ingeschreven personen bij het UWV in deze stad in december (4255 mensen), zat 27,3 procent (1161 mensen) langer dan 5 jaar zonder baan. De provinciehoofdstad kondigt een onderzoek aan naar het grote verschil met de rest van Nederland.

Andere Limburgse gemeenten die hoog in de ranglijst eindigen zijn Kerkrade, Landgraaf, Valkenburg aan de Geul en Roerdalen, met percentages van bijna 20 tot 23,5. Andere gemeenten in de top 10 zijn Groningen (op nummer 8 met ruim 20,2 procent) en Amsterdam (9, 19,7 procent).

De Maastrichtse wethouder André Willems (onder meer arbeidsmarktbeleid, sociale zekerheid en re-integratie) kent de oorzaak niet. “We hadden het zelf ook niet op ons netvlies staan. De maakindustrie is hier relatief snel afgebouwd, zonder dat daar vervangende werkgelegenheid voor in de plaats kwam. We moeten kijken of het de moeite loont om hier beleid op te zetten, om het re-integratiebeleid te intensiveren. Daarvoor stellen we een onderzoek in.”

Ook de provincie en het UWV zelf kennen geen verklaring. Hoogleraar regionale arbeidsmarktanalyse Jouke van Dijk van de Rijksuniversiteit Groningen ziet wel een belangrijk kenmerk van Limburg dat zou bijdragen aan het probleem. “In sommige gemeenten is de werkgelegenheid structureel eenzijdig, vooral in de wat meer landelijke gebieden, maar ook in bijvoorbeeld Noord-Limburg met veel industrie.”

Hoewel die industrie volgens Van Dijk in dit gebied nog steeds erg belangrijk is, verandert er volgens hem wel steeds meer richting hightech. “Laaggeschoold werk en ook werk waarvoor iets meer scholing nodig is verdwijnt dan, en degenen die hun baan verliezen komen nooit weer aan de bak en worden langdurig werkloos. Ik denk dat dit in Limburg het geval is.”

Hoewel er geen aanwijzingen zijn dat het in Limburg meer gebeurt dan elders, noemt Van Dijk ook nog red-taping, het verschijnsel waarbij werkgevers sollicitatiebrieven uit sommige wijken meteen terzijde leggen, omdat ze uit een ‘slechte buurt’ komen. “Er kan een familie-effect zijn: van vader op zoon is er werkloosheid en dit is binnen sommige families heel gewoon. Werkgevers willen deze families niet hebben. Dit kan zich ook op buurtniveau voordoen.”

Zet voor het beste effect de kleur rechtsboven op ‘unieke kleur’ en daaronder de grootte op ‘aantal doden’. Voor de infographic-enthousiastics: dit is een motion chart, te vinden bij de charts in Google Docs.

Bemoedigend vind ik dat er elk jaar flink minder mensen overlijden aan acute hartinfarcten en beroertes. Presteert de gezondheidszorg de laatste decennia zoveel beter op dit vlak? Of hebben de campagnes over gezonder leven en het herkennen van een hartaanval blijkbaar toch zin? Overigens komt het totaal aantal doden door alle hart- en vaatziekten (niet in de grafiek) anno 2012 met een totaal van 39.000 in de buurt van kanker met in totaal 43.000 doden. In 1995 gingen er in totaal nog 52.000 mensen dood aan hart- en vaatziekten, de totale trend is dus net als de acute hartinfarcten dalende.

Ook linksonder in de grafiek gebeurt veel. Hoewel het kleinere aantallen mensen betreft die door de ziektes of ‘uitwendige doodsoorzaken’ het loodje leggen zijn de verschuivingen interessant. Hoezo gaan er sinds de jaren 90 meer mensen dood aan longontstekingen? En lijden ineens veel meer mensen aan een psychische stoornis (schizofrenie en dementie vallen hier bijvoorbeeld onder) of is de zorg voor deze patienten veranderd? Bekijk hieronder een ingezoomde versie van bovenstaande grafiek.

Alweer een hele tijd geleden berekende Steeph dat de kans om te overlijden door een verkeersongeluk ongeveer 5x groter is dan vermoord worden. En je hebt 350 keer meer kans om bij het huishouden om te komen dan bij een terroristische aanslag.

Maar goed. Kanker dus. De ene kanker is de andere niet dus daarom hieronder een heuse kankergrafiek.

Kuch. Ik denk dat ik ook de komende decennia maar niet ga roken.

Bron: CBS

Maar is dit echt zo? Hoe vaak gaat het mis bij grote bouwprojecten? En gaan alleen overheidsprojecten zo mis of ook de bouwplannen in opdracht van private instellingen? Gaat het in de Randstad vaker mis dan in de rest van het land? En is het iets van de laatste jaren of zijn bouwdebacles van alle tijden?

Zelf kunnen we wel een lijst maken met de voor de hand liggende projecten als bijvoorbeeld de megaverbouwing van het Utrechtse stationsgebied. Maar hoe zit het met bouwprojecten in Deventer, Leeuwarden of Breda? Dit willen we landelijk in kaart gaan brengen. Met zijn velen weten we veel meer dan met alleen de redactie en vele handen maken licht werk. Sargasso slaat daarom de handen ineen met Altijd Wat van de NCRV. Maar we hebben ook uw hulp nodig.

Waarom is het belangrijk om mee te helpen?
Het gaat in vrijwel alle gevallen om belastinggeld. Veel belastinggeld. Sporadisch wordt er wel over dit soort bouwprojecten bericht, maar het overzicht ontbreekt. Samen met u willen we proberen dit overzicht te krijgen – uit het hele land. Het kost niet veel tijd.

Gegevens gezocht

We zijn dus op zoek naar gegevens over grote bouwprojecten van de afgelopen twee decennia in alle delen van Nederland. Dat hoeven niet alleen horrorverhalen te zijn, ook projecten die wel binnen planning en budget vallen zijn interessant.

Wat is een ‘groot’ bouwproject? Alle projecten die boven de 1 miljoen begroot zijn rekenen wij onder groot. Dan kunnen we later bekijken of we extra onderscheid maken tussen projecten die vele miljoenen of enkele miljoenen kostten.

Wat willen we allemaal weten? Locatie gemeente (waar bevindt het project zich), naam project (roepnaam), opdrachtgevers (bijv gemeente, Rijkswaterstaat, ProRail), afgerond, ja/nee, begindatum, (geplande) einddatum, begroot bedrag begin, (gepland) begroot bedrag einde, data en budgetten met bron erbij.

Dit is de spreadsheet om de data in te stallen.

Belangrijk voor ons is dat zo veel mogelijk vakjes zijn ingevuld. Dan kunnen we het beste op zoek naar patronen. Ook moeten de gegevens onderbouwd zijn met een betrouwbare bron, dan kunnen we verifiëren waar de informatie vandaan komt. Elke helpende hand, al vult u maar één regel in, is van harte welkom. Kunt u niet overweg met de spreadsheet, mail dan de informatie naar ons.

Lees hier een korte handleiding.

Bij vragen/opmerkingen mail naar erik punt bloem at ncrv punt nl, of naar data at sargasso punt nl, dan sturen wij het door.

Ter inspiratie:

Mirko Lorenz vertelt snel en opgewonden, lijkt zelfs een beetje kwaad. Hij geeft vaak workshops op redacties en is teleurgesteld over de aanpak van datajournalistiek. Hij noemt een aantal tools op waarin je data kunt opslaan waaronder CKAN. “Ik kan heel veel tools opnoemen, maar dat heeft geen zin, niemand zal ze gaan gebruiken.”

Waarom vind hij dit zo jammer? De data gaan verloren nadat ze in een artikel zijn gebruikt. “En als er dan weer iets gebeurt waarvoor het gebruikt kan worden, blijkt het op de computer van de freelancer te staan die er deze week even niet is. Jammer dan.” Data moeten toegankelijk opgeslagen worden, zo mogelijk bijgewerkt en gedeeld. Niet alleen kan het dan het efficiëntst gebruikt worden door de redacteuren, maar ook kan het als een bron voor anderen dienen. Een medium moet investeren in betrouwbaarheid. Als men weet dat betrouwbare data bij jou te vinden is, gaat een medium steeds meer als ‘hub’ fungeren. Goede data zorgt voor veel siteverkeer. “Journalism will be a place where you can find trusted data. With that, you can make money. Not easily, but it can.”

Aan grote jongens als de New York Times valt voor kleine redacties niet te tippen. Maar Aron Pilhofer vertelt dat ook zij klein zijn begonnen, met drie programmeurs. Ze hebben stevig geïnvesteerd en nu maken ze samen met 14 coders huzarenstukjes waar anderen jaloers naar kijken.

Arons team werkt op de redactievloer, maar de technische CEO is hun baas. De Times bekijkt data niet alleen vanuit journalistiek oogpunt maar ook vanuit een businessperspectief. Hoe? Hij heeft drie voorbeelden. (1) Ze bouwen hun tools die ze gebruiken voor verhalen uit, zodat het kant en klaar op veel plekken ingezet kan worden. Ideaal voor allerlei verkiezingen. (2) Ze maken data van bijvoorbeeld belangrijke evenementen toegankelijk, hij vertelt over hun data over de Olympische Spelen. De databoer die dit normaalgesproken verkoopt biedt het rommelig aan. Zij doen dit beter, en verkopen het zelf. (3) “Big fat expensive ads.” Hier noemt hij de Super Bowl als voorbeeld. Ze maakten een interactive en daarnaast maakten ze ruimte voor een advertentie. Ze bleken voor veel mensen een belangrijke bron om real time data te raadplegen. Er volgde veel verkeer. Heel veel. En dat gaf de mogelijkheid om een dikke dure advertentie te plaatsen.

Conclusie: een datacultuur is in opkomst. Het is nog niet af, maar het ontwikkelt wel. En er zijn zeker mogelijkheden voor media. Een ultiem antwoord op de vraag hoe de journalistiek gered kan worden er niet, maar als de houding ten opzichte van data verandert, zullen data een belangrijk deel van het antwoord zijn.

Deze post verscheen ook op Sargasso.nl en De Nieuwe Reporter.

Geïnspireerd door Eugene Tjoa’s blogpost over een soort grafiekjes in Fusion tables vond ik het tijd voor een nieuw tutorial: een Google Chart in het pop-up window zetten.

De kaarten in Fusion Tables zijn altijd interactief. Als je op een datapunt (bij mij vaak polygonen) klikt, verschijnt er een pop-up venster. Daarin lees je de waarden van de andere kolommen van de tabel. Maar je kunt er ook een grafiekje in plaatsen, hoe leuk! En duidelijk!

Zo’n grafiekje in een pop-up maak je met behulp van een Google Chart, het ziet er zo uit: 

Maar zo ver zijn we nog niet. Ik begin bij het begin. 

1. Je kunt de inhoud van het pop-up venster aanpassen bij ‘configure info window’, direct boven de kaart in Fusion Tables. Hier kun je in het tabje ‘automatic’ aangeven welke kolommen je wil weergeven in het venster. Handig om te weten, maar wij moeten in het andere tabje zijn, ‘custom’. Hier zie je een stukje HTML-code, die moet je aanpassen om er een grafiekje in te krijgen.

2. Hoe dan? Ik ben toch geen programmeur? zul je denken. Wees gerust, ik ook niet. Ik kan wel een klein beetje code lezen. Ik weet hoe ik de pixels van een afbeelding groter moet maken en ik weet wat html-tags zijn en wat de meeste haakjes en tekentjes doen. Ik kan het niet zelf from scratch produceren, maar dat hoeft ook niet hiervoor. Er is namelijk een handige tool die de code voor je genereert: de ChartTool. (Google heeft ook een functionaliteit om grafieken te maken: Google Charts. Je hoeft hierbij de grafiek niet als plaatje te uploaden, maar hij bestaat uit een link, waarin de waarden staan. Dit gaan wij gebruiken voor in de pop-up. ChartTool helpt ons met het maken van deze link/code.)

3. In de ChartTool kies je allereerst een type grafiek, in dit geval koos ik een ‘vertical bar chart’. Er verschijnt een venster waarin je de staafgrafiek kunt maken. Let wel, je maakt nu één staafgrafiek, je vult handmatig de waarden in. Later, verander je de code zo, dat automatisch de waarden uit de kolommen van de Fusion Table worden gebruikt. Je geeft de grafiek een naam, zegt hoe groot het venstertje moet zijn en als derde maak je de variabelen. Voor elk staafje dat je wil weergeven (dus elke kolom uit je Fusion Table) maak je een nieuwe ‘data set’ (variabele) aan. Neem als voorbeeld één rij uit je Fusion Table en vul de waarden handmatig in. Onder ‘scale’ vul je de hoogste waarde die je weergeeft, of iets daarboven in (neem voor het gemak de hoogste waarde uit je hele Fusion Table, dan staat het goed voor de rest). Onder ‘legenda’ zet je neer waarvan we de waarde zien (in mijn geval, januari 2010 en december 2011). Deze dingen zijn het belangrijkst, je hebt nu een grafiek. Je kunt ook de rest van de opties in de ChartTool nog invullen, dat is aan jou.

4. Aan de rechterkant in ChartTool zie je als het goed is je grafiekje al:

Selecteer nu de link die staat onder ‘Paste HTML to embed in website’. Kopieer, en plak de code in Fusion Tables op de plek waar nu een andere code staat onder het kopje ‘custom’ (zie stap 1). Zo, nu staat er al een grafiekje in, je kunt dit even proberen door op opslaan te klikken en een willekeurig datapunt aan te klikken. Het grafiekje dat we net in de ChartTool hebben gemaakt staat nu in elk pop-upje dat je aanklikt.

5. Dat is al leuk, maar we willen natuurlijk dat de waarden die bij de kolommen horen er in komen te staan. Daarvoor moeten we zelf een beetje met de code gaan prutsen. De code die ik uiteindelijk heb gebruikt ziet er zo uit:

Je ziet dat er een aantal dingen tussen { } haakjes staan. Tussen die haken staan mijn kolomtitels uit Fusion Tables. Dit betekent dat voor dat datapunt de waarden onder die kolom opgezocht worden. Bij mij is dat {Januari 2010 werkzoekenden} en {December 2011 werkzoekenden}. Dit heb ik in plaats van de waarden die ik eerder in ChartTool handmatig invulde neergezet. In de titel wilde ik niet alleen ‘werkzoekenden’ hebben staan, wat ik in de ChartTool in had gevuld, maar ook welke postcode dat dan is, daarom heb ik ook {postcode} erbij gezet.

6. Et voila! Je kunt verder nog een beetje met de hoogte en breedte spelen als je wil, maar in principe is dit voldoende. Klik op ‘save’ en als je nu de datapunten in je kaart aanklikt komt er in het pop-upje een grafiek te staan met de corresponderende waarden uit de kolommen van je Fusion Table.